RTK Korreksiya Formatları
Müasir geodeziyada yüksək dəqiqlikli ölçmələr əldə etmək üçün RTK texnologiyası geniş istifadə olunur. RTK sistemində baza stansiyası peyk siqnallarından hesabladığı düzəlişləri (korreksiyaları) rover qəbulediciyə ötürür. Bu məlumatların ötürülməsi isə xüsusi korreksiya formatları (data protocols) vasitəsilə həyata keçirilir.
Bu məqalədə RTK sistemlərində istifadə olunan əsas korreksiya formatlarından, onların fərqləri və praktik tətbiqləri haqqında danışacağıq.
Korreksiya formatı baza stansiyasının hesabladığı GNSS düzəlişlərini roverə ötürmək üçün istifadə olunan məlumat kodlaşdırma standartıdır. Bu formatlar aşağıdakı məlumatları ehtiva edir:
Peyk müşahidələri (kod və faza ölçmələri)
Peyk efemerisləri
Baza stansiyasının koordinatları
Atmosfer düzəlişləri
1. RTCM (Radio Technical Commission for Maritime Services)
RTCM, GNSS dünyasında ən çox istifadə olunan və "universal dil" hesab edilən formatdır. Bu format müxtəlif istehsalçıların cihazlarının bir-biri ilə kommunikasiya qurmasına imkan verir.
RTCM 2.x: Köhnə nəsil formatdır. Əsasən DGPS (differensial GPS) üçün nəzərdə tutulub və yalnız kod ölçmələrinə əsaslanır (metr səviyyəsində dəqiqlik).
RTCM 3.x (RTCM3): Müasir standartdır. Məlumatın ötürülməsi üçün daha az bant genişliyi tələb edir və daha yüksək məhsuldarlığa malikdir.
RTCM 3.2 (MSM): Multiple Signal Messages (Çoxsaylı Siqnal Mesajları) olaraq bilinir. Bu format təkcə GPS və GLONASS deyil, həm də Galileo, BeiDou və QZSS peyk sistemlərinin məlumatlarını ötürmək qabiliyyətinə malikdir. Müasir dövrdə ən çox tövsiyə olunan formatdır.
2. CMR və CMR+ (Compact Measurement Record)
CMR formatı ilk dəfə Trimble şirkəti tərəfindən işlənib hazırlansa da, sonradan sənaye standartına çevrilmişdir.
CMR: Bant genişliyini qənaət etmək üçün hazırlanmış sıxılmış formatdır.
CMR+: Daha çox peyk siqnalını dəstəkləmək və ötürmə sürətini artırmaq üçün təkmilləşdirilmiş versiyadır.
Məhdudiyyəti: CMR formatları əsasən köhnə sistemlərdə istifadə olunur və yeni peyk bürclərini (məsələn, BeiDou-nun bütün siqnallarını) RTCM 3.2 MSM qədər geniş dəstəkləmir.
3. NMEA (National Marine Electronics Association)
NMEA formatı adətən korreksiya almaq üçün deyil, çıxış məlumatı kimi istifadə olunur. Lakin RTK şəbəkələrində (VRS və ya NTRIP) roverin öz koordinatlarını serverə bildirməsi üçün NMEA GGA cümləsi istifadə olunur. Server roverin harada olduğunu bildikdən sonra ona ən yaxın baza stansiyasından və ya virtual modeldən düzəliş göndərir.